toprak durumu

Bitkisel üretimde temel hedef verimi arttırmaktır. Bu hedefi geliştirmek için ise kaliteli tohum kullanmanın yanında bitkinin yaşam ortamı olan toprağın, sürdürüleblir kullanımını sağlamak da gerekmektedir.

Tarım Bakanlığının 2008 yılında yayınladığı bir araştırmaya göre tüm Türkiye topraklarının üreticilerinden kaynaklanan yanlış tarım uygulamaları ile fiziksel ve kimyasal yapılarının bozulduğu, organik maddenin yok denecek kadar azaldığı, kireç oranının yükseldiği(yüksek PH) ve dolayısıyla verimliliğin büyük oranda azaldığı ortaya konmuştur. Ayrıca bitki gelişiminde çok önemli iz elementlerin (demir, çinko, vs) topraklarımızda yetersiz olduğu saptanmıştır. (Tarım Bakanlığı yayınları -2008)

1. Toprak Reaksiyonu (pH)

Türkiye topraklarının büyük bir kısmnı alkali reaksiyonlu topraklar oluşturur. Türkiye topraklarının Ph durumunu değerlendirmede kullanılan çizelge aşşağıdadır.



Çizelge 1 Toprak Reaksiyonu Belirlemek için kullanılan pH aralıkları(eyüpoğlu 1999)

Çizelge 2 Türkiye Topraklarının ph Değerlerine göre bölgesel dağılışı

Çizelge 1 ve Çizelge 2 incelendiğinde Trakya Marmara ve Karadeniz hariç diğer bölge topraklarında toprak pH'sının 7 nin üzerinde olduğu görülmektedir. Bu araştırma ile Türkiye topraklarının %60' nın ph'sının yüksek olduğu saptanmıştır.

2.Kireç:
Türkiye topraklarının büyük bir kısmını kireçli topraklar oluşturur. Tüm Türkiye dikkate alındığında topraklarımızın yaklaşık %27'si az kireçli geri kalan kısmı ise; %19 kireçli ,%24 orta kireçli, %16 fazla kireçli ve %16 çok fazla kireçli topraklar grubunda yer alırlar. Özet olarak ülkemiz topraklarının kireç kapsamı, yıkanma etkisinde kalmış kuzek ısım hariç tutulursa ( Karadeniz , Trakya ve Marmara bölgeleri) Genelde yüksektir. Ayrıca Akdeniz bölgesi en fazla kireç içeren topraklara sahip bir bölge olarak dikkati çekmektedir.(eyüpoğlu 1999)

3. Organik Madde

Türkiye toprakları genelde organik maddece fakirdir. Topraklarımızın organik madde miktarlarını işlenen topraklarda uygulanan münavebe sistemi toprağın işlenme süresi, toprak işleme teknikleri, toprak üstü bitki örtüsünün durumu veya tahrip derecesi, bitki atıklarının yakılması veya gömülmesi, kullanılan tarım tekniği, gübreleme biçimi gibi kontrol edilebilir faktörler yanında iklim, özelliklede sıcaklık ve yağış rejimi gibi faktörler etkilemektedir. Türkiye topraklarının organik madde kapsamları sınıflandırılırken çizelge-3'den yararlanışmıştır.

Çizelge-3 Toprakların Organik Madde Durumuna Göre Kapsamları

Çizelge-4 Türkiye Topraklarının Organik Madde Değerlerine Göre Bölgesel Dağılışı

Çizelge 3 ve 4 incelendiğinde organik maddesinin normalden fazla olduğu topraklarımız Türkiye topraklarının %5 ini oluşturmaktadır. Karadeniz bölgesi, bol yağış ve nispeten serin iklimi nedeniyle organik madde içeriği bakımdan daha iyi durumdadır. Buna karşılık Orta Anadolu ve Güneydoğu anadolu gibi yüksek sıcaklık ve az yağışlı karasal iklimin hakim olduğu bölgelerimizde ise düşük organik madde değerlerine sahip toprakların oranları çok fazladır. (eyüpoğlu 1999)

4. Mikro Elementler

Türkiye toprakları incelendiğinde ne yaygın olduğu düşünülen mikro elemekt eksiklikleri sırasıyla çinko ve demirdir. Mangan eksikliği ise çok geniş olmayan bir alan için söz konusudur. (Eyüpoğlu 1998)